Πριμ δέσμευσης άνθρακα 2026: Προκλήσεις και αβεβαιότητα για αγρότες
Το πριμ δέσμευσης άνθρακα 2026 φαίνεται να μετατίθεται χρονικά, δημιουργώντας έντονο προβληματισμό στον αγροτικό κόσμο. Παρότι αρχικά είχε ανακοινωθεί για εφαρμογή εντός του 2025, πλέον όλα δείχνουν ότι θα ενεργοποιηθεί το 2026, με επιδοτήσεις που φτάνουν τα 31,7 ευρώ ανά στρέμμα για το βαμβάκι και 70,4 ευρώ για τη βιομηχανική ντομάτα.
Ωστόσο, το μέτρο παρουσιάζει σημαντικά τεχνικά και πρακτικά προβλήματα που ενδέχεται να περιορίσουν την αποδοχή και την αποτελεσματικότητά του.
Τι προβλέπει το πριμ δέσμευσης άνθρακα 2026
Το νέο αυτό αγροπεριβαλλοντικό μέτρο στοχεύει στη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στις καλλιέργειες, με βασική προϋπόθεση:
- Μείωση εκπομπών κατά 20% τον πρώτο χρόνο
- Διατήρηση του επιπέδου αυτού τα επόμενα έτη
Η εφαρμογή του αφορά κυρίως:
- Βαμβάκι
- Βιομηχανική ντομάτα
- Πιθανή επέκταση σε καλαμπόκι και ηλίανθο
Προβλήματα εφαρμογής του πριμ δέσμευσης άνθρακα 2026
Ασαφής τρόπος πιστοποίησης μείωσης άνθρακα
Ένα από τα βασικά ζητήματα είναι ότι δεν υπάρχει σαφής και αξιόπιστος τρόπος για να πιστοποιηθεί η μείωση του 20%. Το σχέδιο αναφέρεται σε:
- Άγνωστα λογισμικά
- Μη διαδεδομένα συστήματα πιστοποίησης στην Ελλάδα
Αυτό δημιουργεί σοβαρές αμφιβολίες για την πρακτική εφαρμογή του μέτρου.
Δυσκολία σύγκρισης με προηγούμενο έτος
Η απαίτηση σύγκρισης με την προηγούμενη χρονιά αυξάνει τη γραφειοκρατία και την πολυπλοκότητα.
Παράδειγμα:
- Αν ένας παραγωγός ήδη χρησιμοποιούσε ΑΠΕ, δεν μπορεί να “κερδίσει” επιπλέον μείωση
- Πολλές πρακτικές καθίστανται μη επιλέξιμες
Αποκλεισμός από άλλα οικολογικά σχήματα
Ένα κρίσιμο μειονέκτημα είναι ότι:
Τα αγροτεμάχια που θα ενταχθούν στο μέτρο δεν θα μπορούν να συμμετέχουν σε άλλα οικολογικά σχήματα ή αγροπεριβαλλοντικά προγράμματα
Αυτό ενδέχεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τους παραγωγούς.
Σχέση με την Απονιτροποίηση και τη νέα ΚΑΠ
Το μέτρο συνδέεται άμεσα με τη λήξη των δεσμεύσεων της Απονιτροποίησης το 2025, που καλύπτει περίπου:
- 1,2 εκατ. στρέμματα
- Κυρίως καλλιέργειες βαμβακιού
Το Υπουργείο επιδιώκει να καλύψει το κενό ενισχύσεων μέσω του νέου αυτού εργαλείου.
Πιθανές αλλαγές στο πριμ δέσμευσης άνθρακα 2026
Υπάρχει έντονη πιθανότητα το μέτρο να τροποποιηθεί ώστε να γίνει:
- Πιο ευέλικτο
- Πιο ρεαλιστικό στην εφαρμογή
- Πιο ελκυστικό οικονομικά
Εξετάζεται επίσης η διεύρυνση του σε βασικές αρδευόμενες καλλιέργειες.
Δεσμεύσεις που προβλέπει το μέτρο
Οι παραγωγοί που θα συμμετάσχουν θα πρέπει να εφαρμόσουν πρακτικές όπως:
- Μείωση ή κατάργηση αρόσεων
- Χρήση λιπασμάτων με παρεμποδιστές
- Στάγδην άρδευση και νέες τεχνολογίες
- Εδαφοβελτιωτικά για συγκράτηση υγρασίας
- Ψεκαστήρες μειωμένης διασποράς
- Χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας
Συμπεράσματα για το πριμ δέσμευσης άνθρακα 2026
Το πριμ δέσμευσης άνθρακα 2026 αποτελεί μια φιλόδοξη προσπάθεια στήριξης της βιώσιμης γεωργίας. Ωστόσο:
- Η έλλειψη σαφών κανόνων
- Οι τεχνικές δυσκολίες
- Οι περιορισμοί συμμετοχής
δημιουργούν αβεβαιότητα για την επιτυχία του.
Αν δεν γίνουν οι απαραίτητες προσαρμογές, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος χαμηλής συμμετοχής και περιορισμένης απορρόφησης των κονδυλίων.
Πηγή: www.agronews.gr
